Машин жолоодож явахдаа гар утсаа авахаар тонгойн, эсрэг урсгалын машинтай мөргөлджээ
Нийтлэл

Машин жолоодож явахдаа гар утсаа авахаар тонгойн, эсрэг урсгалын машинтай мөргөлджээ
Нийслэлийн Багануур дүүргийн Тээвэр зохицууулалтын албаны дарга Б.О архидан согтуурсан үедээ автомашин жолоодож, урсгал сөрөн, “ Приүс 30” маркийн автомашинтай мөргөлдөн, нэгэн иргэнийг хохироосон хэргийн мөрөөр сурвалжиллаа.
Хохирогч “Би 12 настай хүү, ээжтэйгээ хамт амьдардаг. Цэцэрлэгийн багш мэргэжилтэй. Хэдхэн хормын дотор миний амьдрал орвонгоороо эргэлээ. Яг хар дарсан зүүд шиг өдөр хоногууд өнгөрч байна.
Учир нь 2023 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдөр манай найз Ж “Намайг ирээд авчих” гэж дуудсан. Рашаантаас найзыгаа очиж авах гэж машинаа жолоодож яваад, аваарт орсон. Нэг жолооч урсгал сөрж ирээд мөргөсөн. Ингээд цааш юу болсныг мэдэхгүй. Нэг л мэдэхэд, би эмнэлгийн орон дээр сэрсэн. Миний баруун хөлний дунд чөмөг хугарч, доод булууны бяцарсан үе рүү орсон, тойг мултарсан, баруун гуяны булчин няцарсан, холбоос урагдсан, язарсан, зүүн 4, 5, 6 дугаар хавирга хугарсан, зүүн өсгийний яс хугарсан, цээж, зүүн хөх, бугалгад цус хурсан. Миний эрүүл мэндэд маш хүнд хохирол учирсан. Осолд орсон шөнө намайг Улаанбаатарт авчирч, маргааш нь хагалгаанд оруулсан. Өвдөгний нүд, тойг бяцарсан, чагтан холбоосууд бүгд тасарсан. Юм өргөх ямар ч боломжгүй.
2023 оны 11 дүгээр сарын 22-нд эмчид үзүүлэхэд, хатангиршил гэдэг онош тавьсан. Хөлөө жийгээд байж байдаг. Нугардаггүй. Ослоос хойш 4 сар хэвтэрт байж, булчин суллах эмчилгээ хийлгэсэн. Одоо хөл маань ердөө 20-30 градус нугарна. Хөлний доод талын савхан ясан дээр төмөр холбосон. Ерөнхийдөө төмөр утсан дээр тогтож байгаа гэсэн үг.
Багануурт 8 дугаар сарын 11-21 хүртэл 10 хоног хэвтэж байгаад, 8 дугаар сарын 25-наас Улаанбаатар хотод очиж, 10 хоног хэвтэж эмчлүүлсэн. MRI-д харуулахад, ясны үрэвсэл явагдаж байна гэсэн тул Улаанбаатар хотод очиж, дахин хэвтэж эмчлүүлсэн юм. Ерөнхийдөө осолд орсон үеэс хойш тасралтгүй эмчлүүлсэн.
Хохирлын төлбөрт Б.О-с 9.400.000 төгрөг авсан. Би 2023 оны 11 дүгээр сарын 22-нд хагалгаанд орохдоо тэр мөнгийг хэрэглэсэн. Сүүлд өгсөн мөнгөний заримыг нь банк бус санхүүгийн байгууллагаас зээлээр авсан машиныхаа төлбөрт өгсөн. Үлдсэн мөнгийг нь өрөндөө өгсөн. Өмнө нь эмнэлэгт хэвтэхдээ хүнээс хүүтэй мөнгө зээлсэн байсан юм. Тэр өрөндөө өгсөн. Миний машин засах ямар ч боломжгүй болсон тул 6 орчим сая төгрөгөөр сэлбэгэнд зарсан. Би машиныхаа мөнгийг бэлнээр аваагүй. Худалдаж авсан хүнтэйгээ тохирч, сар бүр машиныхаа лизингийг төлүүлж байгаа. Өр төлбөрөөс гарахын тулд байдаг бүхий л аргаа хэрэглэж байна.
Эмч надад “Монголд хийх хагалгаандаа орчихсон. Цаашдаа 3-4 сар харж байгаад, Солонгос эсвэл Турк улс руу явж, хагалгаанд орвол хөлийг маань ядаж 90 градус нугардаг болно” гэж хэлсэн. Хөлний нугаралт дээрдэх байх гэж Монголд хагалгаанд орсон боловч үр дүн хараахан гараагүй байгаа. Тэр ослоос болоод одоо маш их зовиуртай, сэтгэл санааны хямрал, стресс ихтэй, шөнө нойр хүрэхгүй, тархи толгой байнга өвддөг. Эхлээд эмчийн бичгээр эм авч уудаг байснаа сүүлдээ тархи толгой өвдөөд байхаар нь эмчийн бичиггүй, өөрөө дураараа эм авч уудаг болсон. Осолд орсны дараа нэг хэсэг өөрийгөө тусгаарлаж, ганцаараа баймаар санагдаж, сэтгэлээр унан, үс их хэмжээгээр унасан тул үсээ хусуулсан.
Энэ хугацаанд ээжийнхээ тэтгэврийн мөнгөөр амьдралаа залгуулж ирлээ. Цалингийн зээлээс эхлээд, өр төлбөр нэхэгдээд байгаа учраас ээжийнхээ тэтгэврийн зээлийг авсан. Осолд орсон учир 60 хувьтай грүпп тогтоолгосон. Уг нь намайг хөдөлмөрийн чадвараа түүнээс ч илүү хувиар алдсан гэсэн. Надад ажил хийж болох юм шиг итгэл төрөөд байгаа учраас 60 хувиар тогтоолгосон. 80-90 хувьтай болчихвол хэн надаар ямар ажил хийлгэх билээ дээ. Би өдөр бүр эмчилгээнд 30-40 мянган төгрөг зарцуулж, сард 1 сая 300 мянган төгрөгийн зээл төлж байна.
Осолд орсноос хойш нийт 61 орчим сая төгрөгийн хохирол амссан. Үүнийгээ Б.О-оос нэхэмжилсэн. Гэтэл шүүх гэмт хэргийн улмаас надад учирсан хохирлын төлбөрийг 19.433.803 төгрөг гэж тогтоосон. Б.О-ын надад өгсөн 9.4 сая төгрөгийг хасаж, үлдэх 10.033.803 төгрөгийг хувь тэнцүүлэн, шүүгдэгчээс 5.016.901 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн” гэж ярилаа.
Уг нь хохирогч сэтгэл санааны хохирол, “Бэрс финанс” санхүүгийн байгууллагаас зээлээр авсан машины төлбөр 15.519.004 төгрөг, 2023 оны 11 дүгээр сараас 2024 оны 6 дугаар сар хүртэл авах ёстой байсан цалин 10.398.000 төгрөгийг шүүгдэгчээс нэхэмжилжээ. Үүнийг шүүх “Шийдвэрлэх боломжгүй байна” гээд хэлэлцэлгүй орхижээ. Тэгэхдээ нотлох баримтаа бүрдүүлэн, иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нь нээлттэй үлдээсэн байна.
Үүний учрыг Багануур дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн туслах Б.Мөнх-Учралаас тодруулахад
“Хоёр тал маргаантай байгаа учраас иргэний хэргийн шүүхэд хандах эрх нь нээлттэй. Хохирогч Б.О-ийн сэтгэл санааны хохирлыг 3-р зэрэгтэй гэж Шүүх шинжилгээний үндэсний хүрээлэн тогтоосон. Энэ тохиолдолд сэтгэл санааны хохирлын нөхөн төлбөрийг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 15 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний дүнгээр тооцдог юм байна. Үүний дагуу хохирогчид учирсан сэтгэл санааны хохирлыг 9 сая орчим төгрөг гэж тогтоосон. Осол гаргасан жолоочид оноосон хариуцлагыг хохирогч хөнгөн гэж үзэж байгаа. Шүүх хурал хууль журмын дагуу явагдсан. Бид хохирогчийн хохирлыг төлж барагдуулах боломж олгох үүднээс шүүгдэгчид ийм хариуцлага ноогдуулсан. Шүүхийн тогтоол одоогоор албажаагүй байгаа” гэж тайлбарлав.
Осол гаргасан жолоочоос энэ талаар тодруулахад “Би 2023 оны 4 дүгээр сарын 15-нд гэр лүүгээ харьж явсан. Машин жолоодож явахдаа гар утсаа унагачихсан.
Утсаа авах гэж тонгойгоод, осол гаргасан. Гэхдээ би ямар ч тохиолдолд хохирогчийн нэхэмжилж буй мөнгийг өгнө. Хурдан өгсөнгүй, удаалаа гэх байдлаар миний нэр төрд халдан, улстөржүүлж байна. Надад нэхэмжлэлийг нь хүлээн зөвшөөрөөгүй, маргасан асуудал байхгүй. Миний үйлдсэн хэрэг 2023 оны 4 дүгээр сарын 15-нд болсон.
Гэтэл сэтгэцэд учирсан хор уршгийг үнэлэх, түүнийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахтай холбоотой хуулийг 2023 оны 7 дугаар сарын 1-нээс мөрдөнө гэж Шүүх шинжилгээний тухай хуулийн 80.6-д заасан. Сэтгэл санааны хохирлын мөнгөн дүнг хэрэг үйлдсэн өдөр буюу 4 дүгээр сарын 15-наас эхлэн тооцож буйтай би санал нийлэхгүй байгаа юм. Наад хүн чинь шүүх хурал дээр таягтай, өөр газар таяггүй явж байдаг юм байна лээ. Хохирогч тухайн үед надаас илүү согтсон байсан. Согтолтын зэрэг нь 3 бүхэл гэж тогтоогдсон байдаг” гэж ярив.
Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын Байгалийн ухааны шинжилгээний химийн шинжилгээний лабораторид хийсэн шинжилгээнд “Б.О” гэсэн хаягтай цуснаас 0.9 промилли спиртийн агууламж илэрч байна. Цусанд илэрсэн 0.9 промилли спиртийн агууламж нь согтолтын хөнгөн зэрэгт хамаарна” гэж бичсэн байдаг аж.
Багануур дүүргийн Цагдаагийн хэлтсийн Мөрдөн байцаах тасгийн ахлах мөрдөгч, ахмад Ж.П хэргийн газарт үзлэг хийгээд “...... УБВ улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийн шарвалтын мөрнөөс харахад урсгал сөрж орсон байдалтай байхын зэрэгцээ...” гэж бичжээ. “Осол гарсан газарт хийсэн хэмжилтийн бүдүүвч”, “Зам тээврийн осол, хэрэг үзлэгээр тогтоосон байдал”-д “Асфальт, шулуун тэгш, өгсүүр, хуурай, суурингийн доторх, үзэгдэх орчин чөлөөтэй, гэрэлтүүлэгтэй, тогтуун, эерэг хөдөлгөөнтэй, тусгаарлах зурвасгүй, явган хүний замтай” гэж замын талаар дүрсэлжээ.
Тус дүүргийн Прокурорын газрын тавьсан хяналтаар шүүгдэгч Б.О согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ буюу 2023 оны 4 дүгээр сарын 15-ны 21:00 цагийн үед Багануур дүүргийн ... дүгээр хороо, ... баруун талын засмал зам дээр ...улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэл жолоодон, замын хөдөлгөөнд оролцож явахдаа Монгол Улсын замын хөдөлгөөний дүрмийн 3.7 а-д заасан “...согтууруулах ундаа, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис хэрэглэсэн...үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохыг хориглоно" гэснийг, мөн дүрмийн 11.3-д заасан “Эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх буюу саадыг тойрон гарахаас бусад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно" гэх заалтыг тус тус зөрчсөн болох нь мөрдөн шалгах явцад нотлогджээ.
Иймд шүүх Б.О-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.3 дахь заалтад заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэсэн байна. Дээрх гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршиг, хохирол төлөгдсөн байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан, шүүгдэгч Б.О-д тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасах, 1 жил 6 сарын хугацаагаар зорчих эрхийг нь хязгаарлах ял оногдуулсан байна.
Энэ ослын улмаас учирсан гэмтэл нь хохирогч эмэгтэйн амь насанд аюултай ажээ. Тиймээс Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 3.1.20-д зааснаар түүний гэмтлийг хүнд зэрэгт хамааруулсан байна.