Оргил ачааллын үед тодорхой урсгалуудыг хураамжтай болгож, түгжрэлийг бууруулах боломжтой
Цуврал 2 Авто замын түгжрэлийг хэрхэн бууруулах талаарх цувралын эхний хэсгийг эндээс үзнэ үү nbsp Дэлхийн хотууд 15 30 минутын хот буюу алхах зайд үзвэр үйлчилгээ байхаар төлөвлөлтөө nbsp шинэчилж байна Манайд энэ чиглэлд анхаарч Засгийн газар бүтэцтээ Хот хариуцсан сайдтай nbsp болж алхдаг хот хэмээх ойлголтыг хөгжүүлэхээр зорьж

Цуврал 2
Авто замын түгжрэлийг хэрхэн бууруулах талаарх цувралын эхний хэсгийг эндээс үзнэ үү.
Дэлхийн хотууд 15-30 минутын хот буюу алхах зайд үзвэр, үйлчилгээ байхаар төлөвлөлтөө шинэчилж байна. Манайд энэ чиглэлд анхаарч, Засгийн газар бүтэцтээ Хот хариуцсан сайдтай болж, алхдаг хот хэмээх ойлголтыг хөгжүүлэхээр зорьж буй нь сайшаалтай.
Цахим болон харилцаа холбооны бусад хэлбэрийг үйлчилгээнд нэвтрүүлж, хөгжүүлэх нь тээврийн хэрэгслийн эрэлтийг багасгахад чухал нөлөөтэй. Монголчуудын цахимжилтын хурд бусад оронтой харьцуулбал харьцангуй өсөлттэй байна.
Жишээ нь Стокхольм хот 2003 онд түгжрэлийн хураамжтай болж, түгжрэл тодорхой буурсан ч иргэд нь дургүйцээ, 2005 онд зогсоосон.
Жишээ нь төрийн үйлчилгээг цахимжуулж байна. Цахим орчны эрх зүйн орчныг зохицуулах, цахим гарын үсгийг баталгаажуулах зэрэг ажлууд яаралтай урагшлуулбал бусад орнууд шиг заавал тухайн газарт очилгүй интернет, утас ашиглан бүх асуудлаа шийдэх боломжтой.
Машины эрэлтийг бууруулахаас гадна нийлүүлэлтийн төрлийг олшруулах, хүртээмжийг нэмэх нь чухал. Өөрөөр хэлбэл машинаас өөр тээвэр, тэр дундаа нийтийн тээврийн хэрэгслийн үйлчилгээнд онцгой анхаарах нь зүйтэй. Гэхдээ нийтийн тээврийг нэмлээ ч тээврийн хэрэгслээр явах эрэлтийг бууруулахгүй бол автобусны урт цуваатай л болно.
Сүүлийн 20 жилд Улаанбаатарт өрөлт огцом нэмэгдсэн. Нөлөө нь боловсролын салбарт шууд харагддаг. 20114 оноос буюу сүүлийн арван жилд ерөнхий боловсролын сурагчдын тоо тогтмол нэмэгдсээр, бараг хоёр дахин өслөө.
2024 оны статистикаас харахад хотод 382 орчим мянган сурагч байна. 2023 онтой харьцуулахад 17 орчим мянгаар нэмэгдсэн. Гэтэл сургууль, цэцэрлэг барих хөрөнгө оруулалтын хурд үүнийг гүйцэхгүй байна. Учир нь бид урьдчилан төлөвлөх, тэр дундаа суурьшлын бүс, барилгажилтын зөвшөөрөл, тээврийн бодлогоо бүхэлд нь харж тооцохгүй, араас нь гал унтраах байдлаар явдаг.
Энэ шалтгаанаас үүдэн өдөрт хийж буй нийтийн тээврийн урсгалын 17 орчим хувь нь хүүхдүүд сургуульдаа ирж, очих тээвэр байна. Тэд дунджаар таван буудал зорчдог. Харин өглөө, оройд хөдөлгөөнд оролцож буй машины 22 хувь нь хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгт хүргэж өгөхөөр явдаг.
Тэгэхээр сургууль, цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэх, цаашлаад боловсролын чанарыг хотын хэмжээнд жигд дээшлүүлэх шаардлагатай. Өнөөдрийн байдлаар Улаанбаатарт өдөрт 500 мянга орчим удаа нийтийн тээврийн зорчилт хийдэг ч нийтийн тээврийн ачаалал хэт өндөр, хүртээмж бага, маршрутын оновчлол муу.
Хүн тээврийн хэрэгслийн төрлийг сонгох, ашиглахдаа ЦАГ, МӨНГӨ гэсэн хоёр үндсэн өдөөгчөөс үүдэн сонголтоо хийдэг. Манайд цаг агаарын, тээврийн хэрэгслийн хүртээмжээс үүдэлтэй хүчин зүйл ч үйлчилдэг.
Жишээлбэл автобусанд сууя гэтэл хүртээмжгүй, багтахгүй, рэйс хоорондын цаг удаан, автобусны буудал хоорондоо 500 метрийн зайтай, зарим нь түүнээс хол, явган зам нь бороо, цастай үед зорчих боломжгүй. Эдгээр нь машин хэрэглэх шаардлагыг өдөөж байна.
Тиймээс нийтийн тээврийн хүртээмж, найдвартай байдал, үйл ажиллагааны зохист байдал, орчинд анхаарах нь зүйтэй.
Замын хөдөлгөөнд оролцогчдын багагүй хувь МӨНГӨ гэсэн өдөөгчтэй замын хөдөлгөөнд оролцдог. Тэдний эрэлтийг бууруулахдаа оргил ачааллын үед замын тодорхой урсгалуудыг түгжрэлийн хураамжтай болгосноор бууруулах боломжтой.
Жишээ нь Стокхольм хот 2003 онд түгжрэлийн хураамжтай болж, түгжрэл тодорхой буурсан ч иргэд нь дургүйцээ, 2005 онд зогсоосон. Үүний дараа байдал эргээд хүндэрсэн учир иргэдийн хүсэлтээр хураамжийг 2007 сэргээснээр түгжрэл тодорхой хувиар буурчээ.
Тиймээс тодорхой хураамжийн зохицуулалт үр дүнтэй байх боломжтой. Такси гэх мэт байнгын үйлчилгээ үзүүлж, хөдөлгөөнд оролцдог тээврийн хэрэгслийг сарын хураамжтай болгосноор бүртгэлжүүлэх, татварын орлогыг бүртгэх, үйлчилгээний чанар, стандартыг дээшлүүлэх давуу талуудтай.
БАЙГАА ЗАМАА ХЭРХЭН ҮР АШИГТАЙ АШИГЛАХ ВЭ?
Машины нийлүүлэлтийг ихэсгэхийн оронд байгаа замаа хэрхэн хамгийн хүртээмжтэй, бүтээмж өндөртэй ашиглах вэ?
Зам дээр осол гарах, түр зогсох нь түгжрэлийг өдөөгч нэг хүчин зүйл. Ослыг бууруулахын тулд жолоочийн хариуцлагыг дээшлүүлэх, онооны системийг ажилладаг болгох, жолоочийн хариуцлагын заавал даатгалыг сар бүрээр тооцдог болгох, кредит системд шилжүүлэх, ослын акт үйлдэх, төлбөр төлөлтийг хялбаршуулах, барагдуулалтын мэдээллийг олон нийтэд мэдээлдэг болгох шаардлагатай.
Гэрлэн дохио зөрчих, хурд хэтрүүлэх зэргийг захиргааны зөрчилд үзэж, шүүхээр шийддэг байх нь зүйтэй. Ингэснээр ноцтой ослын тоог бууруулдаг. Жижиг осол, зөрчлийг ослын акт үйлдэн, замаа шуурхай чөлөөлөх нөхцөл бүрдэнэ. Кредит систем тооцдог болсноор жолооч нар аль болох зөрчил гаргахгүй байх хандлагыг баримталдаг.
Машины түр зогсолтыг бууруулахын тулд байнгын үзлэг оношилгоо хийлгэхийг өдөөх, машины хувийн хэрэг бүхий бүртгэлийн нэгдсэн сан нэвтрүүлэх нь зүйтэй.
Осол бууруулах төлөвлөлтийн аргачлал бас байж болно. Жишээ нь, хоёр эгнээтэй, гэрлэн дохиотой уулзварын оронд 2 эгнээтэй тойрог зам тавибал адил нэвтрүүлэлттэй ч ослыг бууруулдаг нь олон улсад батлагдсан. Учир нь тойрог замд жолооч хурдаа хасдаг учраас илүү хянамгай хөдөлгөөнд оролцдог байна. Томоохон замын уулзваруудыг тэгш гэрлэн дохиот уулзвар байдлаар төлөвлөхөөс илүүтэй диамонд хэлбэртэй төлөвлөх нь зардал, нэвтрүүлэх чадварын хувьд илүү сацуу ослыг бууруулдаг нь батлагдсан.
Эгнээ их солих нь түгжрэлийг улам өдөөдөг. Учир нь ийм жолооч нар арын жолоочоо үргэлж огцом тоормослуулах шаардлага үүсгэж, огцом зогсолт нь хөдөлгөөний урсгалыг жигд бус байдлаар хойшоо тархааж, аажимдаа хиймэл түгжрэл үүсгэдэг.
Ослын өөр гол шалтгаан нь замын хэвийн бус байдал. Бороо, цас, эвдрэлээс үүдэн замын хөдөлгөөнд саад учрах нь осол гарах, замын нэвтрэх чадварыг огцом бууруулах шалтгаан болдог. Тиймээс замуудын харьяаллыг тодорхой болгож, бүх замыг эзэнжүүлэх, тогтмол үйлчилгээ хийх шаардлагатай.
Замын сангийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу зарцуулах, бүрдүүлэлтийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн хяналтыг сайжруулах, зам бүрэн бүтэн бус байдлаас үүдсэн хохирлыг тухайн зам хариуцагч барагдуулдаг тогтолцоог сайжруулах, хялбаршуулах шаардлагатай байна.
Жолооч нарын хувьд эгнээ их солих нь түгжрэлийг улам өдөөдөг. Учир нь ийм жолооч нар арын жолоочоо үргэлж огцом тоормослуулах шаардлага үүсгэж, огцом зогсолт нь хөдөлгөөний урсгалыг жигд бус байдлаар хойшоо тархааж, аажимдаа хиймэл түгжрэл үүсгэдэг. Тиймээс жолооч замын хөдөлгөөнд соёлтой, хүлээцтэй оролцох нь түгжрэлийг бууруулахад онцгой нэмэртэй.
Нийтлэлийг бичсэн Ү.Энхтайван