Хийн дэнлүүнээс LED хүртэл: гэрлийн хурц гялбаатай хийсэн 100 жилийн дайн
Орчин үеийн автомашины гэрлийн хэт хурц туяа өнөөдөр дахин том асуудал болоод байна Олон нийтийн гомдол хэлэлцүүлэг нэмэгдсэний дараа энэ сэдвээр томоохон судалгаа хүртэл эхэлжээ Гэхдээ сонирхолтой нь mdash энэ асуудал огт шинэ биш 1912 онд нэгэн жолооч ldquo хэт хурц гэрэл нь аюултай заавал гялбаа багасгах шийдэлтэй байх ёстой

Орчин үеийн автомашины гэрлийн хэт хурц туяа өнөөдөр дахин том асуудал болоод байна. Олон нийтийн гомдол, хэлэлцүүлэг нэмэгдсэний дараа энэ сэдвээр томоохон судалгаа хүртэл эхэлжээ. Гэхдээ сонирхолтой нь — энэ асуудал огт шинэ биш.
1912 онд нэгэн жолооч “хэт хурц гэрэл нь аюултай, заавал гялбаа багасгах шийдэлтэй байх ёстой” гэж бичиж байжээ. Тэр үед машины гэрэл дөнгөж 21 candlepower байсан нь өнөөдрийнхөөс 13 дахин бүдэг, шаргалдуу ацетилен гэрэл байв. Харин өнөөдрийн цэнхэр туяатай LED гэрэлтэй машин тухайн үеийн хүнд бараг “ертөнцийн төгсгөл ирж байна” гэж санагдахаар хүчтэй харагдах байсан нь ойлгомжтой.
Гэрлийн гялбааны асуудал бүр 1908 онд парламент дээр хүртэл яригдаж, жолооч болон дугуйчдад осол үүсгэж байна гэж анхааруулж байжээ. Гэвч тухайн үед “шийдэх арга хараахан олдоогүй” гэж хариулсан байдаг.
1930-аад он гэхэд энэ асуудлыг шийдэх гэж маш олон оролдлого хийгдсэн. Гэрлийн өнцөг доошлуулах товч (dip-and-switch), толь, хаалт, хоёр утас бүхий чийдэн, шүүлтүүр гээд нийт 85 төрлийн шийдлийг хүртэл туршиж үзсэн байдаг. Хүмүүсийн сонирхол маш өндөр байсан тул туршилтын үеэр үзэгчид дэндүү олширч, бүр туршилтын “хуурамч дугуйчид”-ыг ч олж харах боломжгүй болсон гэдэг.
Франц улс бүр шар гэрэл хэрэглэхийг санал болгож байсан — жолоочийн нүдэнд амар, аюул багатай гэж үзсэн хэрэг. Харин Британи үүнийг төдийлөн дэмжээгүй, өнгө өөрчлөхөөс илүү гэрлийн чиглэлийг зөв болгох нь чухал гэж үзжээ.
Эцэст нь 1936 онд гэрлийн тухай анхны бодит дүрэм журам батлагдсан. Шинэ машинууд гэрлийнхээ тусгалыг жолоочийн нүд гялбахгүйгээр тохируулах эсвэл доош буулгах боломжтой байх ёстой болсон. 1937 оноос бүх машинд энэ шаардлага үйлчилж эхэлсэн бөгөөд ингэснээр жолооч бүр гэрлийн гялбааг багасгах арга хэмжээ авах үүрэгтэй болсон юм.
Энэ өөрчлөлт жолоодлогын аюулгүй байдалд бодит ахиц авчирсан. Шөнө жолоодох илүү тухтай, аюул багатай болсон нь тодорхой.
Өнөөдөр бид LED гэрлийн шинэ эрин үед дахин ижил асуудалтай нүүр тулж байна. Технологи хөгжих тусам гэрэл илүү хүчтэй болсон ч хүний нүд, аюулгүй байдал гэдэг суурь асуудал хэвээр үлджээ. Одоо хийгдэж буй судалгаа, зохицуулалт нь 100 жилийн өмнөх шиг ахиц авчирч чадна гэж найдах л үлдэж байна.