Холын замд амь насанд хамгийн аюултай 9 төрлийн осол
Энэ бол бүх осолд үйлчлэх хатуу математик чансаа биш Үхлийн эрсдэлийг хурд мөргөлдөх өнцөг машины жин ба хийц хамгаалах бүс аврах ажиллагааны хугацаа шийддэг Гэхдээ физик гэмтлийн механизм аврагдах боломжийг нь харвал дараах ослууд хамгийн аюултайд орно 1 Өндрөөс унах гүн жалга руу өнхрөх Машин ганц удаа мөргөөд зогсохгүй олон

Энэ бол бүх осолд үйлчлэх хатуу математик чансаа биш. Үхлийн эрсдэлийг хурд, мөргөлдөх өнцөг, машины жин ба хийц, хамгаалах бүс, аврах ажиллагааны хугацаа шийддэг.
Гэхдээ физик, гэмтлийн механизм, аврагдах боломжийг нь харвал дараах ослууд хамгийн аюултайд орно.
1. Өндрөөс унах, гүн жалга руу өнхрөх
Машин ганц удаа мөргөөд зогсохгүй:
олон удаа эргэнэ;
дээвэр, хажуу, урд хэсгээрээ цохино;
зорчигч хавчуулагдана;
хамгаалах бүсгүй хүн шидэгдэнэ;
аврагч очих хугацаа уртасна.
Үүнийг multiple-impact trauma (олон удаагийн цохилтоос үүсэх хавсарсан гэмтэл) гэдэг.
Уруу газар машинаа араанд нь бус, зөвхөн тоормосонд даатгах нь тоормосыг хэт халааж, brake fade (тоормосны үрэлт халалтаас буурах) үүсгэж болно.
“Би энэ замыг мэднэ” гэдэг өгүүлбэр хүндийн хүчний хурдатгалыг хүчингүй болгодоггүй.
2. Өөдөөсөө халз мөргөлдөх
Хоёр машин тус бүр 90 км/ц хурдтай мөргөлдвөл нэг машины зорчигчид 180 км/ц хурдтай хананд орсонтой яг адил биш. Ойролцоо жинтэй хоёр машин тус бүр өөрийнхөө хөдөлгөөний энергийг шингээдэг тул тус бүрийн ачаалал нь ойролцоогоор 90 км/ц хурдтай хатуу хаалт мөргөхтэй төстэй.
Гэхдээ 90 км/ц өөрөө аль хэдийн асар өндөр энерги юм.
Kinetic energy (хөдөлгөөний энерги) хурдны квадратаар өснө:
Хурдыг 2 дахин нэмбэл цохилтын энерги 4 дахин нэмэгдэнэ.
IIHS-ийн туршилтад 64 км/ц-аас 80–90 км/ц орчим болгож багахан нэмэхэд зорчигчийн хэсэг илүү хүчтэй эвдэрч, хүнд гэмтэл болон нас баралтын магадлал огцом нэмэгдсэн.
Гүйцэж түрүүлэхдээ:
“Амжчих байх”
гэдэг нь тооцоо биш. Тархины өөдрөг таамаглалыг төмөр зам дээр туршиж буй мөрий.
3. Ачааны машины доогуур шургаж мөргөлдөх
Суудлын машин өндөр ачааны машины арын эсвэл хажуугийн доогуур орвол машины урд талын crumple zone (цохилтын энергийг шингээх зориулалттай эвхэгдэх бүс) бүрэн ажиллаж амжилгүй, ачааны тэвш зорчигчийн бүхээгийн түвшинд орж ирж болно.
Үүнийг underride crash (ачааны машины доогуур шурган мөргөлдөх осол) гэдэг.
Энд машины капот эвдрэхээс өмнө зорчигчийн толгой, цээжний орон зай алга болдог. Аюулгүйн дэр сайн байсан ч дээрээс орж ирж буй төмөр ханатай хэлэлцээр хийж чаддаггүй.
4. Машины хажуу тал руу өндөр хурдтай мөргүүлж, гуядах
Урд хэсэгт хөдөлгүүр, бампер, урт эвхэгдэх бүс бий. Харин хажууд зорчигч ба нөгөө машины хооронд хэдхэн арван сантиметр хаалга л байна.
Тиймээс side impact (хажуугийн мөргөлдөөн) нь толгой, цээж, аарцагт шууд ачаалал өгдөг.
ДЭМБ-ын мэдээллээр машин хоорондын хажуугийн мөргөлдөөний хурд 65 км/ц орчим болоход зорчигч нас барах эрсдэл 85% хүрч болзошгүй .
Уулзвар дээр улаан гэрэл зөрчиж “ганц секунд хэмнэсэн” хүн заримдаа насан туршийн бүх секундээ нэг дор хэмнэдэг.
5. Олон удаа өнхрөх, хүн машинаас шидэгдэх
Rollover (машин хажуу болон дээврээрээ өнхрөх) үед гол аюул нь ганц цохилт биш:
дээвэр хонхойх;
толгой, хүзүү гэмтэх;
салон дотор эд зүйл нисэх;
хүн цонх, хаалгаар шидэгдэх явдал.
NHTSA-гийн 2015 оны мэдээлэлд машинаас бүрэн шидэгдсэн, амь нас хохирсон осолд оролцогчдын 80% нь нас барсан байжээ.
Хамгаалах бүс өнхрөлтийн үеийн нас баралтыг суудлын машинд ойролцоогоор 74% , жийп болон хөнгөн ачааны машинд 80% хүртэл бууруулдаг гэсэн NHTSA-гийн тооцоо бий.
Бүс зүүхгүй явахыг “эрх чөлөө” гэж боддог хүн ослын үед машинаас хамгийн түрүүнд эрх чөлөөтэй нисдэг.
6. Усанд унаж, машин живэх
Энэ ослын эхний цохилтоор хүн заавал үхэхгүй. Харин:
сандарна;
бүсээ тайлж чадахгүй саатна;
цахилгаан цонх ажиллахаа болино;
хаалга усны даралтаас онгойхгүй;
салон дүүрсний дараа амьсгалах агаар дуусна.
Үүнийг vehicle submersion (автомашин усанд живэх) гэдэг. Судалгаануудад тээврийн хэрэгсэлтэй холбоотой живэлт нь нийт замын нас баралтын ойролцоогоор 1.5% , нэг машин оролцсон ослын нас баралтын 3.3% орчим гэж мэдээлсэн байдаг.
Аврах дараалал:
Бүсээ тайл → цонхоо нээ эсвэл хагал → хүүхдээ гарга → өөрөө гар.
Ус дээшээ тулсны дараа гар утсаараа бичлэг хийх нь аврах төлөвлөгөө биш.
7. Машин шатах, дотор нь хавчуулагдах
Ослын дараах гал нь нийт ослоос цөөн боловч:
түлш асгарах;
аккумуляторын богино холболт;
цахилгаан машины батарейн thermal runaway (эсүүд дараалан халж шатах урвал) ;
хаалга гацах;
зорчигч ухаан алдах
үед аврагдах хугацааг маш богино болгоно.
Энд гол аюул зөвхөн дөл биш. Smoke inhalation (утаа, хорт хий амьсгалах) нь хүн ухаан алдах, амьсгал боогдоход хүргэнэ.
Ослын дараа бензиний үнэр, утаа, оч мэдрэгдвэл ачаа тээшээ аврах гэж бүү саат. Ноутбүүкийг дахин авч болно. Уушгийг солих үйлчилгээ хараахан нээгдээгүй.